فهرست:
الیگوهیدرآمنیوس (Oligohydramnios) چیست؟
الیگوهیدرآمنیوس (Oligohydramnios) به معنی کمبود غیرطبیعی مایع آمنیوتیک (مایع دور جنین) در طول بارداری است. این وضعیت زمانی رخ میدهد که حجم مایع آمنیوتیک کمتر از مقدار طبیعی برای سن بارداری باشد.
شیوع
- ۱ مورد از هر ۱۰۰ بارداری در سن بارداری کمتر از ۲۴ هفته.
تشخیص با سونوگرافی
- اندازهگیری عمودی عمیقترین حفره مایع آمنیوتیک که عاری از اجزای جنین باشد، کمتر از ۲ سانتیمتر باشد یا شاخص مایع آمنیوتیک (مجموع حفرههای عمودی در چهار ربع) کمتر از ۵ سانتیمتر باشد.
ناهنجاریهای مرتبط
- ادر موارد الیگوهیدرآمنیوس قبل از ۲۴ هفتگی بارداری، سه علت اصلی مطرح است:
- ناهنجاریهای دستگاه ادراری جنین:
- آژنزی دوطرفه کلیه (Bilateral renal agenesis)
- کلیههای مولتیکیستیک یا پلیکیستیک
- انسداد مجرای ادراری (مانند انسداد پیشابراه)
- پارگی زودرس پردههای جنینی پیش از شروع زایمان (Preterm Prelabor Rupture of Membranes; PPROM) رشد جنین طبیعی است. آناتومی جنین طبیعی است. بررسی داپلر جنین طبیعی است. مادر معمولاً سابقه خروج مایع شفاف یا مایع آغشته به خون از واژن را گزارش میکند.
- نارسایی رحمی–جفتی (Uteroplacental insufficiency) محدودیت رشد جنین (Fetal Growth Restriction; FGR) همراه با شواهد داپلری مبنی بر افزایش مقاومت جریان خون در شریانهای رحمی و/یا شریانهای بند ناف و توزیع مجدد جریان خون جنین (Brain-sparing effect)، که نشاندهنده هدایت جریان خون به سمت اندامهای حیاتی، بهویژه مغز، در پاسخ به کاهش خونرسانی جفتی استصلی برای الیگوهیدرآمنیوس در بارداری کمتر از ۲۴ هفته وجود دارد.
- ناهنجاریهای دستگاه ادراری جنین:
بررسی ها
- ارزیابی سونوگرافی دقیق.
- در موارد الیگوهیدرآمنیوس بدون علت مشخص، آمنیواینفیوژن ممکن است برای بررسی دقیق جنین و در برخی موارد برای نشان دادن اینکه علت پارگی غشاها بوده است، مفید باشد.
- در صورت وجود ناهنجاریهای جنینی مرتبط، نمونه برداری با روش آمنیوسنتز یا CVS و بررسی ژنتیک با تست کاریوتایپ و Array.
پیگیری
- سونوگرافی هر ۱ تا ۳ هفته برای نظارت بر وضعیت جنین و ارزیابی حجم مایع آمنیوتیک. در موارد پارگی غشاها، ارزیابی رشد ریه ممکن است در پیشبینی هیپوپلازی ریوی مفید باشد.
- در نارسایی رحمی-جفتی، ارزیابی رشد جنین و داپلر در شریان نافی، مجرای وریدی و شریان مغزی میانی به تعیین بهترین زمان برای زایمان کمک میکند.
زایمان
- ناهنجاریهای دستگاه ادراری جنین: مراقبت های روتین و استاندارد بارداری باید انجام شود.
- پارگی کیسه آب: مدیریت بارداری و زایمان طبیعی در صورت نمایش سفالیک.
- نارسایی رحم و جفت: سزارین یا زایمان طبیعی بسته به سن حاملگی، اندازه جنین و میزان آسیب جنین تعیین می شود.
پیشآگهی
پیش آگهی بستگی به سن حاملگی در زمان تشخیص، علت و سن حاملگی در زمان زایمان دارد. در الیگوهیدرآمنیوس کمتر از ۲۴ هفته بارداری، پیش آگهی عموماً ضعیف است.
- الیگوهیدرآمنیوس ناشی از آژنزی دو طرفه کلیه، کلیههای چند کیستی یا پلی کیستیک، معمولاً در دوره نوزادی به دلیل هیپوپلازی ریوی کشنده هستند.
- پارگی زودرس غشاها در هفته 20 بارداری یا کمتر با پیشآگهی ضعیفی همراه است؛ حدود 40٪ از آنها در عرض 5 روز پس از پارگی غشا به دلیل کوریوآمنیونیت سقط میشوند و در 60٪ باقیمانده از بارداریها، بیش از 50٪ از نوزادان به دلیل هیپوپلازی ریوی میمیرند.
- نارسایی رحم-جفت که منجر به الیگوهیدرآمنیوس در هفته ۲۴ بارداری یا کمتر میشود، بسیار شدید است و محتملترین پیامد آن مرگ داخل رحمی است.
خطر تکرار
- ناهنجاریهای کلیوی: آژنزی کلیه: ۱-۳٪، کلیه پلی کیستیک نوزادی ۲۵٪.
- پارگی زودرس غشاها: ۱۰ تا ۲۵ درصد، اما میتوان با سرکلاژ دهانه رحم و پروژسترون آن را کاهش داد.
- نارسایی رحم و جفت: ۱۰٪ اما میتواند با مصرف آسپرین (۱۵۰ میلیگرم در روز) از هفته ۱۲ بارداری آن را کاهش داد.
در صورت تمایل به دریافت مشاوره ژنتیک یا نیاز به انجام تست ژنتیک، جهت هماهنگی و تعیین نوبت مراجعه اینجا را کلیک کنید.
